نماز به‌عنوان ستون دین و مهم‌ترین جلوه بندگی، انسان را از غرور و تکبر پاک می‌کند و با زنده‌کردن روح خضوع و خشوع در برابر خداوند، زمینه تواضع و اصلاح رفتار فردی و اجتماعی را فراهم می‌سازد.

: تکبر به این معنا است که انسان با رفتار یا گفتار خود، اظهار برتری کرده و خود را بالاتر و والاتر از دیگران بداند، این صفت ناپسند از عجب و خودبینی ناشی می‌شود و ریشه اصلی آن، وجود نقص و عیب در شخصیت فرد متکبر است.

: تکبر برخاسته از یک «ذلت پنهان» در نفس انسان است. فردی که در درون خود نقصی را احساس می‌کند، به‌جای درمان آن، می‌کوشد با اظهار تکبر، عیب درونی خود را بپوشاند. از همین رو، تکبر از گناهان کبیره به‌شمار می‌رود و در روایات، وعده عذاب و آتش برای آن داده شده است.

: امیرالمؤمنین علی(ع) حماقت را مایه تکبر معرفی کرده‌اند، حماقت به معنای کم‌عقلی و ساده‌لوحی است و هرچه انسان از عقل و بصیرت فاصله بگیرد، زمینه برای بروز تکبر در او بیشتر فراهم می‌شود.

: یکی دیگر از عوامل تکبر، تسلط شیطان بر انسان است، زمانی که انسان دچار غفلت می‌شود و شیطان بر او چیره می‌گردد، روحیه برتری‌طلبی و خودبزرگ‌بینی در وجودش تقویت می‌شود.

در تبیین راه‌های درمان تکبر، دو مسیر «علمی» و «عملی» دارد : درمان علمی تکبر آن است که انسان با مطالعه آیات قرآن، روایات و کلمات بزرگان، نسبت به آثار مخرب تکبر و عذاب‌هایی که برای متکبران در نظر گرفته شده آگاه شود و زشتی این گناه را به‌درستی بشناسد.

: درمان عملی تکبر، نیازمند ورود جدی به میدان عمل است که نخستین گام آن، ایجاد صفت تواضع است؛ زیرا تواضع نقطه مقابل تکبر محسوب می‌شود، انسان متکبر باید در رفتار، گفتار و تعاملات اجتماعی خود عملاً تواضع را تمرین کند؛ مانند احترام گذاشتن به دیگران و برخاستن در برابر تازه‌واردان به‌عنوان یک اقدام عملی برای شکستن تکبر.

لطفیان سرگزی ، یاد مرگ و پرداختن به عبادت، به‌ویژه نماز را از مهم‌ترین راه‌های درمان تکبر برشمرد

: اندیشیدن به مرگ، انسان را از خودبزرگ‌بینی نجات می‌دهد و عبادت، خصوصاً نماز، به‌فرموده امیرالمؤمنین علی(ع)، برای پاک‌سازی انسان از تکبر واجب شده است، رکوع و سجده در برابر خداوند، روح خضوع و خشوع را در انسان زنده کرده و او را از غرور و تکبر دور می‌سازد.